|
|
HOME De chinchilla Geschiedenis Aanschaf Huisvesting Verzorging Hanteren Genetica Kleurmutaties Koppelen Fokken Zwangerschap Wie zijn wij Onze chins Showresultaat Te koop Pas geboren Links Linkhitlist Gastenboek |
De genetica van chinchillas Wij zijn van mening dat de mooiste mutatie chinchillas gefokt worden met de Standaard. Echter de kans om de gewenste mutatie te krijgen is hierbij niet altijd even hoog dan dat er twee mutatie chinchillas gekruist worden. Dit heeft te maken met de recessieve en dominante genetica van de chinchilla en of het homozygote en/of heterozygote diertjes zijn. Recessief chinchillas die recessieve genen bij zich dragen, zijn de: Violet, Charcoal (Char-Ebony) en Saffier. Recessief wil zeggen dat deze drie mutatie chinchillas twee dezelfde genen bij zich dragen, zodat hun mutatiekleur enkel doorgefokt kan worden wanneer het diertje gekruist wordt met een chinchilla die ook tenminste één van deze recessieve genen draagt. Indien een recessieve chinchilla verpaard wordt met een Standaard, zullen de nakomelingen altijd Standaard zijn; deze nakomelingen dragen dan wel één van de twee recessieve genen. Dit is misschien makkelijker uit te leggen aan de hand van een voorbeeld. Wanneer bijvoorbeeld een Violet met een Standaard wordt verpaard, zullen de nakomelingen nooit Violet zijn. Uit deze verparing zullen enkel Standaard babies geboren worden. Echter, doordat één van de twee recessieve Violet-genen wordt doorgegeven aan de nakomelingen, zullen de babies wel het Violet-gen onzichtbaar bij zich dragen. Wanneer deze Standaard nakomelingen dan verpaard worden met een Violet, kunnen er voor 50% Violet babies geboren worden (en 50% Standaard babies die het Violet-gen met zich meedragen). Wanneer een chinchilla één recessief gen bij zich draagt, is dit gen onzichtbaar (bv. een Standaard Violet-genendrager) en wanneer een chinchilla twee dezelfde recessieve genen bij zich draagt, zijn deze genen zichtbaar (bv. een Violet). Het is zelfs mogelijk om bijvoorbeeld een Violet te kweken uit twee Standaard chinchillas die beiden het Violet-gen met zich meedragen. Het dragende Violet-gen wordt hierbij dan geërfd van beide ouders. Het percentage hierbij is echter niet al te groot ten opzichte van andere mogelijke verparingen. De enige verparing waarbij je zeker weet dat de nakomelingen Violet zullen zijn, is een Violet kruisen met een Violet. Dit geeft namelijk 100% Violet babies, echter deze diertjes kunnen minder van kwaliteit zijn.
Bovenstaand verhaaltje geldt ook voor de Charcoal en de Saffier, waarbij je dan Violet vervangt voor één van deze twee mutatiekleuren. Dominant Dominant wil zeggen dat de Standaard of mutatie chinchillas verschillende genen bij zich dragen, zodat naast Standaard (genendrager) nakomelingen ook diverse mutatie chinchilla babies geboren kunnen worden. De dominante kleuren zijn: Wit, Beige, Black Velvet en Ebony (waarbij over Ebony later in dit verhaal een extra toelichting wordt gegeven). Wanneer je bijvoorbeeld een Black Velvet kruist met een Standaard, kunnen de nakomelingen Black Velvet (50%) en/of Standaard (50%) zijn. Indien het dominante Black Velvet-gen wordt doorgegeven, is deze dus direct zichtbaar bij de nakomelingen. Dit dus in tegenstelling tot een doorgegeven recessieve gen, welke niet zichtbaar is bij de nakomelingen. Wanneer een Standaard chinchilla gekruist wordt met een dominante chinchilla (ongeacht de kleur), is er altijd kans op Standaard nakomelingen. Je kunt dus eigenlijk zeggen dat elke mutatie chinchilla het Standaard-gen bij zich draagt. Er is hierbij echter dan één uitzondering: de Homo Beige chinchilla (ook wel Blond genoemd). Bij de verparing tussen een Standaard chinchilla en een Homo Beige chinchilla, zullen de nakomelingen 100% Hetero Beige zijn. Ook wanneer een Homo Beige verpaard wordt met een andere mutatie chinchilla zullen de nakomelingen nooit Standaard zijn. Heterozygote en homozygote Naast de dominante en recessieve genetica hebben we tijdens het fokproces ook te maken met heterozygote en homozygote. Een heterozygote is een Standaard of mutatie chinchilla die tenminste twee verschillende genen draagt, tenminste één van elke ouder (welke dus niet hetzelfde zijn). Simpeler uitgelegd: Standaards die geboren zijn uit Standaard en een mutatiechinchilla zijn heterozygote (ze dragen tenminste twee verschillende genen: een Standaard-gen en een mutatie-gen = een Standaard genendrager). Een chinchilla wordt homozygote genoemd wanneer het diertje twee dezelfde genen bij zich draagt (hetzelfde gen geërfd van beide ouders). Hier ook eenvoudiger uitgelegd: Standaards die geboren zijn uit twee Standaard ouders zijn homozygote (ze dragen hetzelfde Standaard-gen van beide ouders). Hierbij valt je misschien op dat homozygote zo'n beetje hetzelfde inhoudt als recessief... Dat klopt, alle recessieve chinchillas zijn dan ook homozygote!
Naast de recessieve kleuren zijn ook de Ebony en de Blond homozygote. Homozygote chinchillas hebben, net als recessieve chinchillas, altijd een genendrager nodig om hun eigen kleur volledig door te kunnen fokken. Om bijvoorbeeld een Homo Beige (= Blond) te kunnen kweken, dient deze verpaard te worden met een chinchilla die tenminste één Beige-gen draagt. Indien de Blonde verpaard wordt met een Standaard of andere mutatie chinchilla die niet het Beige-gen draagt, zullen er nooit Blonde babies geboren worden. De nakomelingen moeten immers hetzelfde gen van beide ouders erven om twee dezelfde genen te kunnen hebben. Dit verhaaltje geldt ook voor de Homo Ebony, waarbij je dan Blond vervangt voor Homo Ebony. Hetero Ebony dominant of recessief? Sommige fokkers beweren sterk dat de Hetero Ebony dominant is en anderen zijn weer vasthoudend in hun mening dat de Hetero Ebony recessief is. Allebei is waar, echter het is meer correct om te zeggen dat Ebony "een reeks van genen is die een grauwe buik produceren" in plaats van dat de Hetero Ebony een mutatie is met een "Ebony-gen". Er zijn tenminste zeven verschillende mutatie chinchilla ’s die sinds medio 1900 geregistreerd staan als "rondom grijs/zwart gekleurd" bij de MCBA (= Mutation Chinchilla Breeders Association - USA). Drie van deze mutaties staan geregistreerd als dominant en vier als recessief. Het is niet bewezen dat al deze zeven mutaties verschillend en onverwant zijn. Zeker de recessieve mutaties verschenen gelijktijdig bij verschillende fokkers. Eén van de eerste rondom grijze tot zwarte mutaties die verscheen, was de Charcoal (in 1962). Van deze Charcoals werd aangenomen dat ze recessief waren en heterozygote (dus niet recessief homozygote zoals de Charcoal van vandaag de dag). Heterozygote, omdat deze Charcoals niet rondom zwart van kleur waren, maar eerder blauw-bruin met eenzelfde kleur buik. Later (vanaf 1964) werden rondom grijze tot zwarte mutaties met Ebony-genen gekweekt en ten minste één van deze mutaties was dominant. De eerste homozygote Charcoal is gekweekt in 1970. De Hetero Ebony wordt vaak verward met een Charcoal en andersom. Echter ten aanzien van de genetica is er vandaag de dag dus een verschil tussen deze twee mutatiekleuren. De Charcoal van nu is recessief (heeft een Charcoal-genendrager nodig om zijn eigen kleur zichtbaar door te kunnen fokken) en homozygote (draagt enkel Charcoal-genen), terwijl de Hetero Ebony dominant is (geeft een gen door die direct zichtbaar is bij de nakomelingen) en heterozygote (draagt verschillende genen). Nog een verschil is, dat de Hetero Ebony rondom grijs tot zwart gekleurd is en de Charcoal rondom bruin tot zwart, waarbij de zwarte mutaties een bruine gloed hebben. Echter omdat de allereerste rondom grijze/zwarte mutatie chinchilla geregistreerd staat als Charcoal, valt dus eigenlijk te concluderen dat de Ebony in principe gekweekt is over Charcoal-genen. Vandaar dat in sommige kleurenschema ’s het dominante Ebony-gen vervangen door het recessieve Charcoal-gen. Echter in de meeste kleurenschema ’s wordt het Ebony-gen toebedeeld aan de dominante kleuren en het Charcoal-gen aan de recessieve kleuren.
De zeven verschillende mutaties die geregistreerd staan bij de MCBA:
Homo Ebony Omdat de Ebony-genen niet voor 100% zichtbaar wordt doorgegeven aan de nakomelingen wanneer de Homo Ebony verpaard wordt met een Ebony-genendrager (echter voor ongeveer 98,75%), kan de Homo Ebony zowel niet bij de dominante kleuren als bij de recessieve kleuren ingedeeld worden. De Homo Ebony wordt daarom cumulatief recessief genoemd, wat onvolkomen dominant betekent. Recessief, omdat ze een genendrager nodig hebben om hun eigen kleur (Homo Ebony) door te kunnen fokken én hierbij voor 98,75% het Ebony-gen zichtbaar doorgeven (en 1,25% onzichtbaar), echter cumulatief, omdat het Ebony-gen dus net niet 100% zichtbaar wordt doorgefokt. Vandaar ook de betekenis onvolkomen dominant. Wanneer je een Homo Ebony kruist met een Standaard, bestaat de kans op nakomelingen: 98,75% Hetero Ebony en 1,25% Standaard Ebony-genendrager. De Hetero Ebonies zijn hierbij rondom grijs tot zwart van kleur (Ebony-gen is dus duidelijk zichtbaar) en de Standaard Ebony-genendragers hebben een witte buik (bij deze nakomelingen is het Ebony-gen dus niet zichtbaar). De Standaards met witte buikjes dragen het Ebony-gen wel, waardoor ze genetisch toch Hetero Ebony zijn. Er zullen echter geen Homo Ebony nakomelingen geboren worden uit deze verparing (qua kleur misschien wel, rondom pikzwart, maar genetisch dus niet), wat dus aangeeft dat de Homo Ebony een Ebony-genendrager nodig heeft om zijn eigen kleur volledig door te kunnen fokken. Wanneer twee homozygote mutatie chinchilla ’s gekruist worden, wordt de eigen kleur voor 100% doorgefokt. Echter hier dus de uitzondering: wanneer twee Homo Ebonies gekruist worden, wordt de eigen kleur niet voor 100% doorgefokt. Uit deze verparing zullen plus minus 61,75% Homo Ebony nakomelingen geboren worden, 37% Hetero Ebony en 1,25% Standaard Ebony-genendragers. Wanneer je een homo Ebony kruist met bijvoorbeeld een hetero Beige, is de kans groot dat uit deze verparing Pastel Ebony en/of Bruin Ebony nakomelingen geboren worden. Het Ebony-gen is dan zichtbaar, omdat de nakomelingen geen witte buikjes hebben en/of rondom dezelfde kleur hebben; het Beige-gen zorgt ervoor dat de diertjes licht- tot donkerbruin gekleurd zijn.
Tot slot Bij het fokken moet ook rekening gehouden worden met de voorlijnen van de chinchilla. Nakomelingen kunnen genen bezitten van directe familie van wel drie of meer generaties terug! Zo zijn er voor wat betreft kleurmutaties diverse fokschema ’s te vinden op internet, echter hier is geen rekening gehouden met de mutatiekleuren van de ouders, grootouders, etc. Maar globaal geeft zo'n schema wel aan welke kleur de nakomelingen van jouw chinchillas kunnen hebben, dus het is altijd leuk zo'n schema bij de hand te houden. De genetica van de chinchilla is een vrij ingewikkelde materie, het is daarom ook heel moeilijk hier een goede en duidelijke uitleg over te geven. Toch hopen we dat we met dit verhaaltje een beetje duidelijkheid hebben kunnen brengen over de genetica van de chinchilla. Bronnen: Chinchillas.com (www.chinchillas.com) Mutation Chinchilla Breeders Association (www.mutationchinchillas.com) |
 |
